Przejdź do treści
Maturka

Równania i nierówności · typ zadania · temat 3 z 6

Układ równań z parametrami

Gdy znasz rozwiązanie układu, a nie znasz współczynników – podstawianie pary liczb. Do tego parametr decydujący o liczbie rozwiązań.

6 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Układy równań

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Para liczb x=−1x = -1 i y=6y = 6 jest rozwiązaniem układu {ax+3y=20x+by=5\begin{cases} ax + 3y = 20 \\ x + by = 5 \end{cases}. Wartość a⋅ba\cdot b jest równa”, „Dla jakiego mm układ jest sprzeczny?”.

  • Para (x0,y0)(x_0, y_0) jest rozwiązaniem, więc spełnia każde równanie – podstaw i wyznacz parametry.
  • Liczba rozwiązań zależy od tego, czy proste są równoległe: porównaj współczynniki przy xx i yy.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Podstaw znane liczby

    Za x i y – dane wartości.

  2. 2

    Rozwiąż równania z parametrami

    Każde równanie daje jeden parametr.

  3. 3

    Oblicz to, o co pytają

    Np. iloczyn a⋅ba\cdot b.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Współczynniki z rozwiązania

Para x=2x = 2, y=−1y = -1 jest rozwiązaniem układu {ax+3y=52x−by=7\begin{cases} ax + 3y = 5 \\ 2x - by = 7 \end{cases}. Oblicz a+ba + b.

  1. 2a−3=5⇒a=42a - 3 = 5 \Rightarrow a = 4.

  2. 4+b=7⇒b=34 + b = 7 \Rightarrow b = 3.

    −b⋅(−1)=+b-b\cdot(-1) = +b.

Odpowiedź: a+b=7a + b = 7

Przykład 2

Parametr a liczba rozwiązań

Dla jakiego mm układ {x+my=12x+4y=5\begin{cases} x + my = 1 \\ 2x + 4y = 5 \end{cases} nie ma rozwiązań?

  1. Drugie równanie podzielone przez 22: x+2y=52x + 2y = \frac{5}{2}.

  2. Dla m=2m = 2: x+2y=1x + 2y = 1 i x+2y=52x + 2y = \frac{5}{2} – sprzeczność.

  3. Dla m≠2m \neq 2 współczynniki są różne – jedno rozwiązanie.

Odpowiedź: m=2m = 2

Typowe błędy

  • Pomylenie, która liczba to xx, a która yy.
  • Błąd znaku przy podstawianiu liczby ujemnej: −b⋅(−1)=b-b\cdot(-1) = b.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.