Przejdź do treści
Maturka

Geometria analityczna · typ zadania · temat 3 z 3

Okrąg a osie układu i odległości

Okrąg styczny do osi, punkty wspólne okręgu z osiami i położenie punktu względem okręgu – porównywanie odległości z promieniem.

7 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Okrąg w układzie współrzędnych

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Okrąg o środku S=(4,−2)S = (4, -2) jest styczny do osi OxOx. Okrąg jest określony równaniem”, „Okrąg przecina oś OyOy w punktach…”, „Który okrąg nie ma punktu wspólnego z osiami?”.

  • Odległość środka S=(a,b)S = (a, b) od osi OxOx to ∣b∣|b|, od osi OyOy – ∣a∣|a|.
  • Okrąg styczny do OxOx: r=∣b∣r = |b|; do OyOy: r=∣a∣r = |a|.
  • Liczba punktów wspólnych z osią: odległość >> r – zero, =r= r – jeden, <r< r – dwa.
  • Punkty przecięcia z OyOy: podstaw x=0x = 0; z OxOx: y=0y = 0.
  • Punkt PP: ∣SP∣<r|SP| < r – wewnątrz, =r= r – na okręgu, >r> r – na zewnątrz.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Odczytaj środek i promień

    Znaki środka odwrotne niż w nawiasach, r = √(prawa strona).

  2. 2

    Porównaj odległość z promieniem

    Od osi lub od punktu.

  3. 3

    Przy punktach przecięcia – podstaw 0

    Rozwiąż równanie kwadratowe.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Styczny do osi Ox

Okrąg o środku S=(−3,5)S = (-3, 5) jest styczny do osi OxOx. Zapisz jego równanie.

  1. r=∣5∣=5r = |5| = 5.

Odpowiedź: (x+3)2+(y−5)2=25(x + 3)^2 + (y - 5)^2 = 25

Przykład 2

Przecięcie z osią Oy

Wyznacz punkty wspólne okręgu (x−3)2+(y−3)2=13(x - 3)^2 + (y - 3)^2 = 13 z osią OyOy.

  1. x=0x = 0: 9+(y−3)2=13⇒(y−3)2=49 + (y - 3)^2 = 13 \Rightarrow (y - 3)^2 = 4.

  2. y=1y = 1 lub y=5y = 5.

Odpowiedź: (0,1)(0, 1) i (0,5)(0, 5)

Przykład 3

Liczba punktów wspólnych z osiami

Ile punktów wspólnych z osiami ma okrąg (x−1)2+(y+3)2=4(x - 1)^2 + (y + 3)^2 = 4?

  1. S=(1,−3)S = (1, -3), r=2r = 2.

  2. Oś OxOx: odległość 3>23 > 2 – brak. Oś OyOy: odległość 1<21 < 2 – dwa punkty.

Odpowiedź: dwa (oba na osi OyOy)

Typowe błędy

  • Styczny do OxOx, a promień =∣a∣= |a| – pomylenie osi.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.