„Okrąg o środku S=(−1,2) i promieniu 3 jest określony równaniem”, „Odcinek AB jest średnicą okręgu…”, „Punkt P=(0,0) leży na okręgu o środku S=(2,4)…”.
Równanie okręguna karcie wzorów
(x−a)2+(y−b)2=r2
S=(a,b) – środek, r – promień.
Odczyt: (x+1)2+(y−2)2=9 → S=(−1,2), r=3 (znaki odwrotne niż w nawiasach).
Średnica AB: środek = środek AB, r=2∣AB∣.
Punkt na okręgu: r=∣SP∣.
Punkt należy do okręgu, gdy spełnia równanie.
Schemat krok po kroku
Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:
1
Wyznacz środek
Dany albo środek średnicy.
2
Wyznacz r²
Często nie trzeba liczyć pierwiastka.
3
Zapisz równanie
Uważaj na znaki w nawiasach.
Rozwiązane przykłady
Przykład 1
Środek i promień
Zapisz równanie okręgu o środku S=(2,−5) i promieniu 3.
(x−2)2+(y−(−5))2=32.
Odpowiedź: (x−2)2+(y+5)2=9
Przykład 2
Punkt na okręgu
Punkt P=(0,0) leży na okręgu o środku S=(2,4). Zapisz równanie okręgu.
r2=22+42=20.
Odpowiedź: (x−2)2+(y−4)2=20
Przykład 3
Średnica
Odcinek o końcach A=(−2,3) i B=(4,−5) jest średnicą okręgu. Zapisz jego równanie i sprawdź, czy (4,3) leży na okręgu.
S=(1,−1), ∣AB∣=10, r=5: (x−1)2+(y+1)2=25.
(4−1)2+(3+1)2=9+16=25 ✓.
Odpowiedź: (x−1)2+(y+1)2=25; punkt leży na okręgu
Przykład 4
Uzupełnianie do kwadratu
Wyznacz środek i promień okręgu x2−6x+y2+4y−3=0.
(x−3)2−9+(y+2)2−4−3=0.
(x−3)2+(y+2)2=16.
Odpowiedź: S=(3,−2), r=4
Typowe błędy
✗Prawa strona r zamiast r2.
✗Znaki środka: z (x+1)2 odczytanie a=1.
✗Promień równy całej średnicy.
Na maturze
Koniec lekcji
Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.