Przejdź do treści
Maturka

Wyrażenia algebraiczne · typ zadania · temat 1 z 3

Wzory skróconego mnożenia z pierwiastkami

Wzory skróconego mnożenia na liczbach z pierwiastkami i z π\pi – obliczanie wartości i sprytne podstawianie.

6 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Wzory skróconego mnożenia

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Liczba (3+1)2−12(\sqrt{3} + 1)^2 - \sqrt{12} jest równa”, „Wartość wyrażenia x2+10x+25x^2 + 10x + 25 dla x=2−5x = \sqrt{2} - 5 jest równa”, „Liczba (π+1)2−(π−1)2(\pi + 1)^2 - (\pi - 1)^2 jest równa”.

  • (a)2=a(\sqrt{a})^2 = a, więc (3+1)2=3+23+1(\sqrt{3} + 1)^2 = 3 + 2\sqrt{3} + 1.
  • (a−b)(a+b)=a−b2(\sqrt{a} - b)(\sqrt{a} + b) = a - b^2 – pierwiastki znikają.
  • Zanim podstawisz liczbę do wyrażenia, zwiń wyrażenie: x2+10x+25=(x+5)2x^2 + 10x + 25 = (x + 5)^2.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Rozpoznaj wzór

    Kwadrat sumy/różnicy, różnica kwadratów, różnica dwóch kwadratów (4ab4ab).

  2. 2

    Licz każdy kawałek

    a2a^2, 2ab2ab, b2b^2 – osobno, potem dodaj. 2⋅210⋅2=420=852\cdot 2\sqrt{10}\cdot\sqrt{2} = 4\sqrt{20} = 8\sqrt{5}.

  3. 3

    Upraszczaj pierwiastki

    12=23\sqrt{12} = 2\sqrt{3} – często się wtedy skracają.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Kwadrat różnicy

Oblicz (3−2)2(3 - \sqrt{2})^2.

  1. 32−2⋅3⋅2+(2)2=9−62+23^2 - 2\cdot 3\cdot\sqrt{2} + (\sqrt{2})^2 = 9 - 6\sqrt{2} + 2.

Odpowiedź: 11−6211 - 6\sqrt{2}

Przykład 2

Skracanie pierwiastków

Liczba (6+2)2−48(\sqrt{6} + \sqrt{2})^2 - \sqrt{48} jest równa

  1. (6+2)2=6+212+2=8+43(\sqrt{6} + \sqrt{2})^2 = 6 + 2\sqrt{12} + 2 = 8 + 4\sqrt{3}.

    212=2⋅232\sqrt{12} = 2\cdot 2\sqrt{3}.

  2. 48=43\sqrt{48} = 4\sqrt{3}.

  3. 8+43−43=88 + 4\sqrt{3} - 4\sqrt{3} = 8.

Odpowiedź: 88

Przykład 3

Najpierw zwiń, potem podstaw

Wartość wyrażenia x2+6x+9x^2 + 6x + 9 dla x=3−3x = \sqrt{3} - 3 jest równa

  1. x2+6x+9=(x+3)2x^2 + 6x + 9 = (x + 3)^2.

  2. x+3=3x + 3 = \sqrt{3}, więc (3)2=3(\sqrt{3})^2 = 3.

Odpowiedź: 33

Przykład 4

Liczba π

Liczba (π+2)2−(π−2)2(\pi + 2)^2 - (\pi - 2)^2 jest równa

  1. Wzór (a+b)2−(a−b)2=4ab(a + b)^2 - (a - b)^2 = 4ab: 4⋅π⋅2=8π4\cdot\pi\cdot 2 = 8\pi.

Odpowiedź: 8π8\pi

Typowe błędy

  • (3+1)2=3+1=4(\sqrt{3} + 1)^2 = 3 + 1 = 4 – zgubiony podwojony iloczyn 232\sqrt{3}.
  • Podstawianie liczby z pierwiastkiem do rozwiniętego wyrażenia zamiast do zwiniętego – dużo rachunków i łatwo o błąd.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.