Przejdź do treści
Maturka

Równania i nierówności · typ zadania · temat 4 z 6

Równanie kwadratowe pełne – delta

Pełne równanie kwadratowe: porządkowanie, delta, wzory na pierwiastki i trzy przypadki znaku delty.

7 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Równania kwadratowe

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Rozwiąż równanie x(x+4)=2x+15x(x + 4) = 2x + 15”, „Równanie 2x2−5x−3=02x^2 - 5x - 3 = 0 ma rozwiązania…”. Równanie kwadratowe pojawia się też w środku wielu innych zadań.

Delta i pierwiastkina karcie wzorów
Δ=b2−4acx1,2=−b±Δ2a\Delta = b^2 - 4ac \qquad x_{1,2} = \frac{-b \pm \sqrt{\Delta}}{2a}
  • Δ>0\Delta > 0 – dwa rozwiązania; Δ=0\Delta = 0 – jedno: x=−b2ax = \frac{-b}{2a}; Δ<0\Delta < 0 – brak.
  • Najpierw wszystko na jedną stronę: ax2+bx+c=0ax^2 + bx + c = 0.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Uporządkuj równanie

    Rozwiń nawiasy, przenieś wszystko na lewo.

  2. 2

    Odczytaj a, b, c

    Ze znakami.

  3. 3

    Policz deltę

    b2−4acb^2 - 4ac – uważaj na minus razy minus.

  4. 4

    Podstaw do wzorów

    Uprość pierwiastek i ułamek.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Dwa rozwiązania

Rozwiąż równanie 2x2−5x−3=02x^2 - 5x - 3 = 0.

  1. a=2a = 2, b=−5b = -5, c=−3c = -3. Δ=25+24=49\Delta = 25 + 24 = 49, Δ=7\sqrt{\Delta} = 7.

  2. x1=5−74=−12x_1 = \frac{5 - 7}{4} = -\frac{1}{2}, x2=5+74=3x_2 = \frac{5 + 7}{4} = 3.

Odpowiedź: x=−12x = -\frac{1}{2} lub x=3x = 3

Przykład 2

Najpierw porządek

Rozwiąż równanie x(x+4)=2x+15x(x + 4) = 2x + 15.

  1. x2+4x−2x−15=0⇒x2+2x−15=0x^2 + 4x - 2x - 15 = 0 \Rightarrow x^2 + 2x - 15 = 0.

  2. Δ=4+60=64\Delta = 4 + 60 = 64, x1=−2−82=−5x_1 = \frac{-2 - 8}{2} = -5, x2=−2+82=3x_2 = \frac{-2 + 8}{2} = 3.

Odpowiedź: x=−5x = -5 lub x=3x = 3

Przykład 3

Delta równa zero

Rozwiąż równanie 4x2−12x+9=04x^2 - 12x + 9 = 0.

  1. Δ=144−144=0\Delta = 144 - 144 = 0.

  2. x=128=32x = \frac{12}{8} = \frac{3}{2}. (Albo: (2x−3)2=0(2x - 3)^2 = 0.)

Odpowiedź: x=32x = \frac{3}{2}

Typowe błędy

  • Liczenie delty z nieuporządkowanego równania (np. x2+4x=2x+15x^2 + 4x = 2x + 15).
  • −4ac-4ac przy ujemnym cc: −4⋅2⋅(−3)=+24-4\cdot 2\cdot(-3) = +24.
  • Dzielenie tylko Δ\sqrt{\Delta} przez 2a2a zamiast całego licznika.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.