Przejdź do treści
Maturka

Ciągi · typ zadania · temat 3 z 3

Ciąg geometryczny z dwóch danych wyrazów

Wyznaczanie ilorazu i dowolnego wyrazu ciągu geometrycznego z dwóch danych wyrazów lub z zależności między wyrazami.

7 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Ciąg geometryczny

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„a2=2a_2 = 2, a5=54a_5 = 54. Iloraz jest równy”, „a3=−8a6a_3 = -8a_6. Iloraz jest równy”, „Wybierz dwie poprawne postacie wzoru ogólnego”.

Wyraz ogólny ciągu geometrycznegona karcie wzorów
an=a1⋅qn−1,akam=qk−ma_n = a_1\cdot q^{n-1}, \qquad \frac{a_k}{a_m} = q^{k - m}
  • Dzielisz wyrazy – zostaje potęga ilorazu.
  • q3=−18⇒q=−12q^3 = -\frac{1}{8} \Rightarrow q = -\frac{1}{2} (nieparzysta potęga – jedno rozwiązanie); q2=125⇒q=±15q^2 = \frac{1}{25} \Rightarrow q = \pm\frac{1}{5} (parzysta – dwa).
  • Iloczyny: a3⋅a6=a2⋅a7=a12q7a_3\cdot a_6 = a_2\cdot a_7 = a_1^2q^7 – sumy indeksów równe, iloczyny równe.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Podziel wyrazy

    a5a2=q3\frac{a_5}{a_2} = q^3.

  2. 2

    Wyznacz q

    Pierwiastek odpowiedniego stopnia; przy parzystej potędze dwa znaki.

  3. 3

    Licz szukany wyraz

    Od znanego wyrazu mnożąc przez q.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Dwa wyrazy

W ciągu geometrycznym a2=6a_2 = 6, a5=162a_5 = 162. Wyznacz qq i a1a_1.

  1. q3=1626=27⇒q=3q^3 = \frac{162}{6} = 27 \Rightarrow q = 3.

  2. a1=a2q=2a_1 = \frac{a_2}{q} = 2.

Odpowiedź: q=3q = 3, a1=2a_1 = 2

Przykład 2

Zależność między wyrazami

Ciąg geometryczny o wyrazach różnych od zera spełnia a3=−8a6a_3 = -8a_6. Wyznacz iloraz.

  1. a6a3=q3=−18\frac{a_6}{a_3} = q^3 = -\frac{1}{8}.

Odpowiedź: q=−12q = -\frac{1}{2}

Przykład 3

Parzysta potęga i monotoniczność

Ciąg geometryczny o dodatnich wyrazach spełnia a6=25a8a_6 = 25a_8 i jest malejący. Wyznacz qq.

  1. q2=a8a6=125⇒q=±15q^2 = \frac{a_8}{a_6} = \frac{1}{25} \Rightarrow q = \pm\frac{1}{5}.

  2. Wyrazy dodatnie i ciąg malejący: q=15q = \frac{1}{5}.

Odpowiedź: q=15q = \frac{1}{5}

Przykład 4

Wzór ogólny

Ciąg geometryczny: 2,−6,18,…2, -6, 18, \ldots Zapisz wzór ogólny.

  1. q=−62=−3q = \frac{-6}{2} = -3, an=2⋅(−3)n−1a_n = 2\cdot(-3)^{n-1}.

Odpowiedź: an=2⋅(−3)n−1a_n = 2\cdot(-3)^{n-1}

Typowe błędy

  • Mylenie qn−1q^{n-1} z qnq^n.
  • Pominięcie ujemnego qq przy parzystej potędze.
  • Dzielenie wyrazów w złej kolejności (a2a5\frac{a_2}{a_5} daje 1q3\frac{1}{q^3}).

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.