Przejdź do treści
Maturka

Ciągi · typ zadania · temat 3 z 3

Ciąg arytmetyczny i geometryczny w jednym zadaniu

Zadania łączące oba ciągi: te same liczby raz tworzą ciąg arytmetyczny, raz geometryczny; wyrazy ciągu arytmetycznego tworzą ciąg geometryczny.

8 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Ciąg geometryczny

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

  • „Ciąg (−1,2,x)(-1, 2, x) jest arytmetyczny, a (−1,2,y)(-1, 2, y) – geometryczny. Liczby xx i yy spełniają…”
  • „Ciąg an=3n+5a_n = 3n + 5. Ciąg (a1,a9,ak)(a_1, a_9, a_k) jest geometryczny. Oblicz kk.”
  • „Trzy liczby tworzą ciąg arytmetyczny, a po dodaniu do nich… – geometryczny.”

Używasz obu warunków: 2b=a+c2b = a + c dla arytmetycznego i b2=acb^2 = ac dla geometrycznego. Trzy liczby arytmetyczne wygodnie zapisać jako a−ra - r, aa, a+ra + r.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Rozpisz, co jest arytmetyczne, a co geometryczne

    Osobno dla każdego ciągu.

  2. 2

    Zapisz warunki

    2b = a + c oraz b² = ac.

  3. 3

    Rozwiąż układ

    Zwykle jedno równanie kwadratowe.

  4. 4

    Sprawdź oba rozwiązania

    Wypisz liczby i sprawdź oba ciągi.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

x i y

Ciąg (−1,2,x)(-1, 2, x) jest arytmetyczny, a (−1,2,y)(-1, 2, y) – geometryczny. Wyznacz xx i yy.

  1. Arytmetyczny: r=3r = 3, x=5x = 5.

  2. Geometryczny: q=−2q = -2, y=−4y = -4.

Odpowiedź: x=5x = 5, y=−4y = -4

Przykład 2

Wyrazy ciągu arytmetycznego tworzą geometryczny

Ciąg an=2n+1a_n = 2n + 1. Ciąg (a1,a4,ak)(a_1, a_4, a_k) jest geometryczny. Oblicz kk.

  1. a1=3a_1 = 3, a4=9a_4 = 9, więc q=3q = 3 i ak=27a_k = 27.

  2. 2k+1=27⇒k=132k + 1 = 27 \Rightarrow k = 13.

Odpowiedź: k=13k = 13

Przykład 3

Klasyka: trzy liczby

Trzy liczby o sumie 1515 tworzą ciąg arytmetyczny. Jeśli do nich dodamy odpowiednio 11, 44 i 1919, otrzymamy ciąg geometryczny. Wyznacz te liczby.

  1. (5−r,5,5+r)(5 - r, 5, 5 + r), bo 3⋅5=153\cdot 5 = 15.

  2. Geometryczny: (6−r,9,24+r)(6 - r, 9, 24 + r): 81=(6−r)(24+r)⇒r2+18r−63=081 = (6 - r)(24 + r) \Rightarrow r^2 + 18r - 63 = 0.

  3. Δ=576\Delta = 576: r=3r = 3 lub r=−21r = -21.

  4. r=3r = 3: 2,5,82, 5, 8 (geometryczny 3,9,273, 9, 27). r=−21r = -21: 26,5,−1626, 5, -16 (geometryczny 27,9,327, 9, 3).

Odpowiedź: 2,5,82, 5, 8 lub 26,5,−1626, 5, -16

Typowe błędy

  • Pomylenie warunków obu ciągów.
  • Odrzucenie poprawnego drugiego rozwiązania bez sprawdzenia.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.