Przejdź do treści
Maturka

Ciągi · typ zadania · temat 2 z 3

Ciąg arytmetyczny z dwóch danych wyrazów

Masz dwa wyrazy ciągu arytmetycznego (albo wyraz i różnicę) – wyznacz różnicę, pierwszy wyraz i dowolny inny wyraz.

6 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Ciąg arytmetyczny

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„W ciągu arytmetycznym a2=4a_2 = 4, a3=9a_3 = 9. Szósty wyraz jest równy”, „Pięciowyrazowy ciąg (−3,12,x,y,11)(-3, \tfrac{1}{2}, x, y, 11) jest arytmetyczny”.

Wyraz ogólny ciągu arytmetycznegona karcie wzorów
an=a1+(n−1)r,ak−am=(k−m)⋅ra_n = a_1 + (n - 1)r, \qquad a_k - a_m = (k - m)\cdot r

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Policz kroki między wyrazami

    Od a3a_3 do a7a_7: 7−3=47 - 3 = 4 kroki.

  2. 2

    Wyznacz r

    r=a7−a34r = \frac{a_7 - a_3}{4}.

  3. 3

    Licz szukany wyraz

    Od najbliższego znanego wyrazu.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Dwa wyrazy

W ciągu arytmetycznym a3=7a_3 = 7 i a7=19a_7 = 19. Oblicz a1a_1 i a10a_{10}.

  1. 4r=19−7=12⇒r=34r = 19 - 7 = 12 \Rightarrow r = 3.

  2. a1=a3−2r=1a_1 = a_3 - 2r = 1, a10=a7+3r=28a_{10} = a_7 + 3r = 28.

Odpowiedź: a1=1a_1 = 1, a10=28a_{10} = 28

Przykład 2

Wyrazy w środku

Ciąg (−3,x,y,z,13)(-3, x, y, z, 13) jest arytmetyczny. Wyznacz xx, yy, zz.

  1. Od pierwszego do piątego są 44 kroki: 4r=16⇒r=44r = 16 \Rightarrow r = 4.

  2. x=1x = 1, y=5y = 5, z=9z = 9.

Odpowiedź: x=1x = 1, y=5y = 5, z=9z = 9

Przykład 3

Wyraz i różnica

Ciąg arytmetyczny ma różnicę 33 oraz a12=30a_{12} = 30. Oblicz a5a_5.

  1. a5=a12−7r=30−21=9a_5 = a_{12} - 7r = 30 - 21 = 9.

Odpowiedź: 99

Typowe błędy

  • Liczenie kroków jako k−m+1k - m + 1 zamiast k−mk - m.
  • Dodanie różnicy zamiast odjęcia przy cofaniu się do wcześniejszego wyrazu.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.