Przejdź do treści
Maturka

Wyrażenia algebraiczne · typ zadania · temat 3 z 3

Dodawanie i odejmowanie wyrażeń wymiernych

Dodawanie i odejmowanie ułamków algebraicznych – wspólny mianownik, liczby całkowite jako ułamki i znaki w liczniku.

6 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Wyrażenia wymierne

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Wyrażenie 1x−y+1x+y\frac{1}{x - y} + \frac{1}{x + y} można przekształcić do postaci”, „Dla x≠1x \neq 1 wyrażenie 2x−1−5\frac{2}{x - 1} - 5 jest równe”.

  • Wspólny mianownik: iloczyn mianowników (albo ich NWW, gdy mają wspólne czynniki).
  • Liczbę całkowitą zapisz jako ułamek: 5=5(x−1)x−15 = \frac{5(x - 1)}{x - 1}.
  • Minus przed ułamkiem dotyczy całego licznika – weź licznik w nawias.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Ustal wspólny mianownik

    Dla x−yx - y i x+yx + y: (x−y)(x+y)=x2−y2(x - y)(x + y) = x^2 - y^2.

  2. 2

    Rozszerz ułamki

    Licznik mnożysz przez to, czego brakuje mianownikowi.

  3. 3

    Dodaj liczniki w nawiasach

    (x+y)+(x−y)x2−y2\frac{(x + y) + (x - y)}{x^2 - y^2}.

  4. 4

    Zredukuj

    Uprość licznik; sprawdź, czy da się skrócić.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Dwa ułamki

Dla x≠0x \neq 0 i x≠−1x \neq -1 zapisz w postaci jednego ułamka 3x−2x+1\frac{3}{x} - \frac{2}{x + 1}.

  1. Wspólny mianownik: x(x+1)x(x + 1).

  2. 3(x+1)−2xx(x+1)=3x+3−2xx(x+1)\frac{3(x + 1) - 2x}{x(x + 1)} = \frac{3x + 3 - 2x}{x(x + 1)}.

Odpowiedź: x+3x(x+1)\frac{x + 3}{x(x + 1)}

Przykład 2

Ułamek i liczba

Dla x≠0x \neq 0 wyrażenie 12x−x\frac{1}{2x} - x jest równe

  1. x=2x22xx = \frac{2x^2}{2x}.

  2. 1−2x22x\frac{1 - 2x^2}{2x}.

Odpowiedź: 1−2x22x\frac{1 - 2x^2}{2x}

Przykład 3

Mianowniki przeciwne

Dla x≠2x \neq 2 uprość xx−2+42−x\frac{x}{x - 2} + \frac{4}{2 - x}.

  1. 42−x=−4x−2\frac{4}{2 - x} = -\frac{4}{x - 2}.

  2. x−4x−2\frac{x - 4}{x - 2}.

Odpowiedź: x−4x−2\frac{x - 4}{x - 2}

Typowe błędy

  • Brak nawiasu przy odejmowaniu: 3(x+1)−2x+2…\frac{3(x + 1) - 2x + 2}{\ldots} zamiast 3(x+1)−(2x+2)3(x + 1) - (2x + 2).
  • Rozszerzenie tylko mianownika bez licznika.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.