Przejdź do treści
Maturka

Trygonometria · typ zadania · temat 1 z 2

Funkcje trygonometryczne z boków trójkąta

Sinus, cosinus i tangens kąta ostrego odczytane z długości boków trójkąta prostokątnego – także gdy trójkąt jest częścią większej figury.

7 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Funkcje trygonometryczne w trójkącie prostokątnym

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Sinus kąta ostrego ABCABC jest równy”, „Tangens kąta γ\gamma jest równy” – na rysunku lub w treści są długości boków trójkąta prostokątnego (czasem ukrytego w trapezie, prostokącie, układzie współrzędnych).

Funkcje kąta ostregona karcie wzorów
sin⁡α=ac,cos⁡α=bc,tg⁡α=ab\sin\alpha = \frac{a}{c},\quad \cos\alpha = \frac{b}{c},\quad \operatorname{tg}\alpha = \frac{a}{b}

aa – przyprostokątna naprzeciw kąta, bb – przyprostokątna przy kącie, cc – przeciwprostokątna.

Brakujący bok z Pitagorasa: $\sqrt{4^2 + 3^2} = 5$.43?αACB
Brakujący bok z Pitagorasa: $\sqrt{4^2 + 3^2} = 5$.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Znajdź trójkąt prostokątny z kątem

    W trapezie – dorysuj wysokość.

  2. 2

    Nazwij boki względem kąta

    Naprzeciw, przy, przeciwprostokątna.

  3. 3

    Dolicz brakujący bok

    Twierdzenie Pitagorasa.

  4. 4

    Podziel odpowiednie boki

    Usuń niewymierność, jeśli odpowiedzi tego wymagają.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Trójkąt 3-4-5

W trójkącie prostokątnym ABCABC (kąt prosty przy CC) ∣AC∣=4|AC| = 4, ∣BC∣=3|BC| = 3. Oblicz sin⁡α\sin\alpha, cos⁡α\cos\alpha, tg⁡α\operatorname{tg}\alpha dla kąta α\alpha przy wierzchołku AA.

43?αACB
  1. ∣AB∣=16+9=5|AB| = \sqrt{16 + 9} = 5.

  2. Naprzeciw α\alpha: 33; przy α\alpha: 44.

Odpowiedź: sin⁡α=35\sin\alpha = \frac{3}{5}, cos⁡α=45\cos\alpha = \frac{4}{5}, tg⁡α=34\operatorname{tg}\alpha = \frac{3}{4}

Przykład 2

Kąt przy drugim wierzchołku

W trójkącie prostokątnym ABCABC przeciwprostokątną jest ACAC, ∣BC∣=2|BC| = 2, ∣AC∣=210|AC| = 2\sqrt{10}. Oblicz sinus kąta BCABCA.

  1. ∣AB∣=40−4=6|AB| = \sqrt{40 - 4} = 6.

  2. Naprzeciw kąta przy CC leży ABAB: sin⁡γ=6210=310=31010\sin\gamma = \frac{6}{2\sqrt{10}} = \frac{3}{\sqrt{10}} = \frac{3\sqrt{10}}{10}.

Odpowiedź: 31010\frac{3\sqrt{10}}{10}

Przykład 3

Kąt w trapezie

Trapez prostokątny ABCDABCD ma podstawy ∣AB∣=7|AB| = 7, ∣CD∣=3|CD| = 3 i wysokość ∣AD∣=4|AD| = 4. Oblicz miarę kąta ostrego ABCABC.

  1. Wysokość z CC odcina przy BB odcinek 7−3=47 - 3 = 4.

  2. tg⁡β=44=1\operatorname{tg}\beta = \frac{4}{4} = 1, więc β=45°\beta = 45°.

Odpowiedź: 45°45°

Typowe błędy

  • Liczenie funkcji z boków „nie tego” kąta.
  • Dzielenie przez przyprostokątną zamiast przez przeciwprostokątną w sinusie.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.