Przejdź do treści
Maturka

Stereometria · typ zadania · temat 3 z 3

Stożek – kąt rozwarcia, objętość, pole

Stożek: promień, wysokość, tworząca i kąt rozwarcia – przekrój osiowy, objętość i pole powierzchni.

8 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Bryły obrotowe

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Tworząca stożka ma długość 88, kąt rozwarcia 120°120°. Oblicz objętość”, „Objętość stożka o wysokości 22 jest równa 8π8\pi. Oblicz kąt rozwarcia”.

Stożekna karcie wzorów
V=13πr2H,Pb=πrl,l2=r2+H2V = \frac{1}{3}\pi r^2 H, \qquad P_b = \pi r l, \qquad l^2 = r^2 + H^2
  • Przekrój osiowy to trójkąt równoramienny o ramionach ll i podstawie 2r2r.
  • Kąt rozwarcia to kąt między tworzącymi w przekroju – podwojony kąt α\alpha między tworzącą a wysokością: sin⁡α=rl\sin\alpha = \frac{r}{l}, tg⁡α=rH\operatorname{tg}\alpha = \frac{r}{H}.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Narysuj połowę przekroju

    Trójkąt prostokątny r, H, l.

  2. 2

    Zaznacz połowę kąta rozwarcia

    Przy wierzchołku, między H a l.

  3. 3

    Licz brakujące i podstaw do wzorów

    Wynik zostaw z π.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Z kąta rozwarcia

Tworząca stożka ma 1010, kąt rozwarcia 60°60°. Oblicz objętość.

  1. Połowa kąta 30°30°: r=10sin⁡30°=5r = 10\sin 30° = 5, H=10cos⁡30°=53H = 10\cos 30° = 5\sqrt{3}.

  2. V=13π⋅25⋅53=12533πV = \frac{1}{3}\pi\cdot 25\cdot 5\sqrt{3} = \frac{125\sqrt{3}}{3}\pi.

Odpowiedź: 12533π\frac{125\sqrt{3}}{3}\pi

Przykład 2

Kąt z objętości

Stożek o wysokości 33 ma objętość 9π9\pi. Oblicz kąt rozwarcia.

  1. 13πr2⋅3=9π⇒r=3\frac{1}{3}\pi r^2\cdot 3 = 9\pi \Rightarrow r = 3.

  2. tg⁡α=33=1⇒α=45°\operatorname{tg}\alpha = \frac{3}{3} = 1 \Rightarrow \alpha = 45°, rozwarcie 90°90°.

Odpowiedź: 90°90°

Przykład 3

Pole boczne a podstawa

Stożek ma promień 44 i tworzącą 1212. Ile razy pole boczne jest większe od pola podstawy?

  1. Pb=48πP_b = 48\pi, Pp=16πP_p = 16\pi.

Odpowiedź: 3 razy

Typowe błędy

  • Kąt rozwarcia utożsamiony z połową kąta.
  • Pb=πrHP_b = \pi r H zamiast πrl\pi r l.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.