Przejdź do treści
Maturka

Liczby rzeczywiste · typ zadania · temat 4 z 5

Lokaty i procent składany

Lokaty z kapitalizacją odsetek – wzór na procent składany, obliczanie odsetek, kwoty początkowej i oprocentowania.

8 min czytania

Teoria do tego typu zadań: Procenty

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Jak rozpoznać to zadanie

„Klient wpłacił do banku 10 00010\,000 zł na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie bank dolicza odsetki w wysokości 6%6\% od kwoty bieżącego kapitału…” – i pytanie o kwotę końcową, same odsetki, kwotę początkową albo oprocentowanie.

Procent składanyna karcie wzorów
Kn=K0⋅(1+p100)nK_n = K_0\cdot\left(1 + \frac{p}{100}\right)^n

K0K_0 – kwota wpłacona, pp – oprocentowanie roczne w procentach, nn – liczba lat (okresów kapitalizacji).

  • Odsetki to Kn−K0K_n - K_0 – nie cała kwota na koncie.
  • Kwota początkowa: K0=Kn(1+p/100)nK_0 = \frac{K_n}{(1 + p/100)^n}.
  • Oprocentowanie: (1+p/100)n=KnK0(1 + p/100)^n = \frac{K_n}{K_0} – wyciągasz pierwiastek nn-tego stopnia.

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Wypisz dane

    K0K_0, pp, nn – i ustal, o co pytają: KnK_n, odsetki, K0K_0 czy pp.

  2. 2

    Zapisz mnożnik

    6%→1,066\% \to 1{,}06.

  3. 3

    Podstaw do wzoru

    K2=10 000⋅1,062=11 236K_2 = 10\,000\cdot 1{,}06^2 = 11\,236.

  4. 4

    Odpowiedz na pytanie

    Odsetki: 11 236−10 000=123611\,236 - 10\,000 = 1236 zł.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Kwota końcowa i odsetki

Wpłacono 20 00020\,000 zł na lokatę dwuletnią oprocentowaną 4%4\% w skali roku z roczną kapitalizacją odsetek. Oblicz łączne odsetki po dwóch latach.

  1. K2=20 000⋅1,042=20 000⋅1,0816=21 632K_2 = 20\,000\cdot 1{,}04^2 = 20\,000\cdot 1{,}0816 = 21\,632 zł.

  2. Odsetki: 21 632−20 000=163221\,632 - 20\,000 = 1632 zł.

Odpowiedź: 16321632 zł

Przykład 2

Kwota początkowa

Po dwóch latach oszczędzania na lokacie oprocentowanej 5%5\% rocznie (procent składany) klient odebrał 5512,505512{,}50 zł. Ile wpłacił?

  1. K0⋅1,052=5512,50K_0\cdot 1{,}05^2 = 5512{,}50, a 1,052=1,10251{,}05^2 = 1{,}1025.

  2. K0=5512,501,1025=5000K_0 = \frac{5512{,}50}{1{,}1025} = 5000 zł.

Odpowiedź: 50005000 zł

Przykład 3

Oprocentowanie

Kwota 50 00050\,000 zł po dwóch latach na lokacie z roczną kapitalizacją wzrosła do 56 18056\,180 zł. Jakie było oprocentowanie?

  1. (1+p100)2=56 18050 000=1,1236\left(1 + \frac{p}{100}\right)^2 = \frac{56\,180}{50\,000} = 1{,}1236.

  2. 1+p100=1,1236=1,061 + \frac{p}{100} = \sqrt{1{,}1236} = 1{,}06.

    1,062=1,12361{,}06^2 = 1{,}1236 – warto sprawdzić mnożeniem.

  3. p=6p = 6.

Odpowiedź: 6%6\%

Typowe błędy

  • Podanie kwoty końcowej, gdy pytają o same odsetki (lub odwrotnie) – w odpowiedziach zawsze są obie liczby.
  • Procent prosty zamiast składanego: 10 000⋅0,06⋅2=120010\,000\cdot 0{,}06\cdot 2 = 1200 zamiast 12361236.
  • Liczenie K0K_0 przez odejmowanie procentów od KnK_n zamiast dzielenia przez (1,05)2(1{,}05)^2.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.